Odwrócony kredyt hipoteczny

Fot. sxc

Odwrócony kredyt hipoteczny to instrument finansowy polegający na podpisaniu umowy między kredytobiorcą i instytucją kredytującą np. bankiem, na mocy której kredytobiorca ustanawia zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości na rzecz tejże instytucji w zamian za określoną sumę pieniędzy. Kredytobiorca formalnie pozostaje właścicielem nieruchomości, a uzyskane środki może wykorzystać w dowolny sposób - kredytodawca nie ingeruje w to, na jaki cel są one przeznaczane.

W zależności od tego, co przewiduje umowa, kwota odwróconego kredytu hipotecznego może być wypłacona jednorazowo, bądź w postaci comiesięcznej renty. Wysokość takiego kredytu jest uzależniona głównie od wieku, płci kredytobiorcy i wartości nieruchomości (nie przekracza ona 50%). Kredytobiorca nie jest zobowiązany do zwrotu środków uzyskanych z tytułu takiego kredytu. Całość swoich roszczeń bank lub inna uprawniona instytucja finansowa może zaspokoić dopiero po śmierci właściciela nieruchomości poprzez pieniądze uzyskane z jej sprzedaży.

Dla kogo odwrócony kredyt hipoteczny?

Takie rozwiązanie jest dostępne dla osób mających ukończone 60 lat i posiadających własną nieruchomość, prawo wieczystego użytkowania nieruchomości lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Nie muszą one posiadać stałych dochodów, ani wykazywać zdolności kredytowej. Wystarczy, że będą dla kredytodawcy wiarygodne.

Odwrócony kredyt hipoteczny w Polsce

Odwrócony kredyt hipoteczny jest rozwiązaniem znanym i praktykowanym w wielu krajach na świecie. W Polsce dopiero rozpoczęły się sejmowe prace nad projektem ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym. Obecnie możliwe jest jedynie zawarcie podobnej w skutkach umowy dożywocia, którą regulują przepisy kodeksu cywilnego. Kontrakty takie zawierane są pomiędzy właścicielami określonego prawa do nieruchomości, a instytucjami niebankowymi niepodlegającymi nadzorowi finansowemu. Na mocy takiej umowy prawa własności do nieruchomości natychmiast po jej podpisaniu przechodzą na towarzystwo finansowe. Zostaje ono obciążone kosztami eksploatacji lokalu lub domu i wypłacanej co miesiąc renty dla poprzedniego właściciela nieruchomości, który nadal ma prawo do nieodpłatnego jej zamieszkiwania.

Nowy projekt ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym przedstawiony przez Ministerstwo Finansów zakłada, że taki kredyt będą mogły oferować tylko banki lub SKOK-i pod warunkiem, że poddadzą się nadzorowi komisji Nadzoru Finansowego. Inne instytucje finansowe stracą możliwość bycia stroną umowy o odwróconej hipotece.

Kredytobiorca do końca życia pozostanie właścicielem mieszkania lub domu i będzie miał prawo w nim zamieszkiwać. Umowa z bankiem podpisywana ma być jednak na czas określony, np. 10 lub 15 lat, a nie bezterminowo. Po upływie tego czasu, bank przestanie wypłacać kredytobiorcy rentę. Projekt proponowany przez Ministerstwo Finansów daje spadkobiercom kredytobiorcy możliwość odzyskania nieruchomości po spłaceniu kredytu wraz z odsetkami. W sytuacji, gdy osoby uprawnione do dziedziczenia nie zdecydują się na odkupienie nieruchomości, przejmować ją będzie bank. Po jej sprzedaży, w przypadku, gdy roszczenie banku jest niższe niż cena nieruchomości, jaką udało się uzyskać, nadwyżka przekazana zostanie spadkobiercom.

Specjaliści wskazują, że projekt ten ma kilka słabych stron. Po pierwsze, nie ma w nim wzmianki o tym, czy uzyskane z kredytu środki będą zaliczane do dochodu, który jest podstawą do otrzymywania różnego rodzaju świadczeń socjalnych. Jeżeli tak by się stało, wielu emerytów mogłoby stracić szansę na pomoc otrzymywaną do tej pory, np. dopłatę do czynszu. Po drugie, w ministerialnych założeniach nie ma zapisu o możliwości wpisania do księgi wieczystej roszczenia na rzecz banku o przeniesienie na niego nieruchomości po śmierci kredytobiorcy. Jego brak zwiększa ponoszone przez banki ryzyko nieodzyskania powierzonych środków. Oczywiste jest, że będą się one przed nim chronić obniżając kwotę kredytu oferowaną właścicielom nieruchomości.

O czym warto pamiętać

Przy podpisywaniu umowy o odwróconym kredycie hipotecznym seniorzy powinni dokładnie sprawdzić, jakie uprawnienia i obowiązki będzie ona za sobą niosła. Należy ocenić, czy suma i forma wypłacanej należności na pewno im odpowiada. Przy podejmowaniu decyzji warto skonsultować się z niezależnym doradcą finansowym.

Komentarze (1)