Rodzaje funduszy inwestycyjnych - podstawa prawna

Fundusze inwestycyjne to szerokie pojęcie. Biorąc pod uwagę różne kryteria wyróżniamy kilka rodzajów funduszy inwestycyjnych. Dwa najważniejsze kryteria to kryterium prawne, wynikające z obowiązującej w Polsce Ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 roku o funduszach inwestycyjnych, oraz kryterium związane z dokonywanymi przez fundusze lokatami. Wymienimy i opiszemy także pozostałe kryteria.

Rodzaje funduszy inwestycyjnych: Kryterium – podstawa prawna

Pierwszym kryterium podziału jest podstawa prawna ich działalności. Dla nas ważny jest ten podział ze względu na to, że poszczególne kategorie funduszy mogą inwestować w różne klasy aktywów. Fundusze inwestycyjne możemy podzielić wg kategorii prawnych (zgodnie z ustawą o funduszach inwestycyjnych) na:

• Fundusze otwarte (FIO) – mogą inwestować wyłącznie w ściśle określonych prawem proporcjach w: papiery wartościowe emitowane lub gwarantowane przez Skarb Państwa lub NBP, w papiery wartościowe dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, inne papiery wartościowe. Każdy obywatel może zostać uczestnikiem takiego funduszu, może nabyć jego jednostki uczestnictwa, a fundusz ma obowiązek odkupienia ich zawsze na żądanie uczestnika funduszu. Fundusze otwarte mają limity pierwszej wpłaty na bardzo niskim poziomie, tzn. 50-100 zł.

• Fundusze specjalistyczne otwarte (SFIO) – fundusze te różnią się od poprzedniej grupy tym, że ich statuty mogą ograniczać dostęp do nich poprzez np. limity inwestycyjne lub maksymalną liczbę uczestników. Statut takiego funduszu ściśle określa, kto może być uczestnikiem funduszu, może również wprowadzać dodatkowe warunki, na jakich uczestnik może żądać odkupienia jednostek uczestnictwa (np. dotyczące terminu odkupienia). Mogą one stosować zarówno strategie inwestycyjne przewidziane dla funduszy otwartych, jak i – po spełnieniu pewnych warunków – dla funduszy zamkniętych. SFIO mogą więc inwestować bardziej elastycznie niż FIO, jednak korzystanie ze strategii przewidzianych dla funduszy zamkniętych powoduje, że mogą w nie inwestować jedynie osoby fizyczne, dysponujące dużym kapitałem (kwota inwestycji takich osób w SFIO stosujące te strategie wynosi równowartość 40 tys. euro.). Ten rodzaj funduszu jest charakterystyczny dla tworzenia Trzeciego Filaru Ubezpieczeń Emerytalnych.

• Fundusze zamknięte (FIZ) – są to fundusze o wysokim poziomie ryzyka inwestycyjnego. Nie muszą utrzymywać płynnych rezerw i mogą inwestować w mniej płynne aktywa. Nie emitują jednostek uczestnictwa, a jedynie certyfikaty inwestycyjne. Fundusz ten może inwestować w papiery wartościowe, wierzytelności, w waluty, w udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, zbywalne towary giełdowe.

• Fundusze specjalistyczne zamknięte – są one szczególną formą funduszy zamkniętych i mają większe możliwości inwestowania, miedzy innymi w nieruchomości gruntowe i lokalowe.

Poprzednia ustawa dopuszczała również konstrukcję funduszu inwestycyjnego mieszanego, łączącego w sobie cechy funduszy otwartych i funduszy zamkniętych. Stąd dziś na naszym rynku można jeszcze spotkać fundusze tego typu.

• Fundusze mieszane – jak sama nazwa wskazuje są czymś pośrednim pomiędzy funduszami otwartymi i zamkniętymi. Nie emitują jednostek uczestnictwa, a certyfikaty, ale muszą je odkupywać od uczestników funduszu przynajmniej raz w roku. Są one z początku w obrocie publicznym, po czym wchodzą na rynek regulowany. Mogą lokować swoje środki w: zbywalne papiery wartościowe, wierzytelności pieniężne o terminie wymagalności nie dłuższym niż rok, udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, waluty. Część aktywów funduszu mogą stanowić papiery wartościowe i wierzytelności objęte lub nabyte poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Możliwości inwestycyjne są w nich większe niż w funduszach otwartych, ale mniejsze niż w zamkniętych.

 

Na polskim rynku kapitałowym dominują fundusze inwestycyjne otwarte – stanowią one około 90% wszystkich funduszy.

Pozostałe kryteria podziału:

Rodzaje funduszy inwestycyjnych - dokonywane lokaty

Rodzaje funduszy inwestycyjnych - stopień ryzyka

Rodzaje funduszy inwestycyjnych - specjalizacja

Rodzaje funduszy inwestycyjnych - pobieranie opłaty

Oferta funduszy inwestycyjnych jest naprawdę duża i obejmuje fundusze inwestujące w różne instrumenty i charakteryzujące się różnym ryzykiem. Każdy może wśród nich znaleźć coś dla siebie. O tym, w jakie fundusze warto inwestować i jak wybrać fundusz inwestycyjny, możemy przeczytać tutaj.

Komentarze (0)